| |
|
Dişeti hastalıkları nelerdir?
|
| |
|
Dişeti hastalıkları (periodontal
hastalık), dişi değil dişi çevreleyen ve
destekleyen dokuları etkileyen bir
enfeksiyon hastalığıdır. Hiç çürüğü
olmayan dişler bile bu hastalık
nedeniyle kaybedilebilir. Periodontal
hastalıklar bir veya birçok dişi
etkileyebilen; çocuklarda, büyüme
çağındaki bireylerde, erişkinlerde ve
yaşlılarda görülebilen toplumdaki en
yaygın kronik hastalıklardır. Genellikle
ağrısız seyrettiği için belirtileri
hasta tarafından zor farkedilir ve çoğu
vakada hekime geç müracaat edilir. |
| |
|
Diş çevresi destek dokular; dişeti, diş
kökü, çene kemiği ve dişin kökünü çene
kemiğine bağlayan liflerdir ve bu yapı
“periodonsiyum” adını alır. Enfeksiyonun
sadece dişetini etkilediği durumlar
“gingivitis” olarak isimlendirilir.
Gingivitisin belirtileri; kırmızı, şiş,
parlak, yumuşak kıvamlı ve kolay kanayan
dişetidir. Kanama en önemli belirtidir. |
| |
 |
Gingivitis
(Dişetleri kalınlaşmış, kanamalı ve kırmızı
parlak görünümde) |
|
| |
|
Daha ileri olgularda dişeti ile birlikte
yukarıda belirtilen diğer dokuların da
etkilendiği durumlar “periodontitis”
olarak tanımlanır. Periodontitisin
belirtileri; dişetinde kanama,
kırmızı/mavimsi-morumsu renk
değişikliği, dişeti çekilmesi, dişeti
büyümesi, dişlerde yer değiştirme,
aralanma, uzama, sallanma, abse oluşumu,
hassasiyet ve kötü ağız kokusudur. Ağrı
genellikle abse oluşumu ile birlikte
görülür. Sonuçta periodonsiyumda
enfeksiyon, estetik bozukluk, çiğneme
kaybı ve yapılacak protezleri
taşıyamayacak hastalıklı ve desteği
azalmış bir alt yapı meydana gelir. |
| |
 |
Periodontitis
(Gingivitis belirtilerinin yanı sıra apseler,
dişlerde aralanmalar, dişetlerinden iltihap
akışı ve belirgin şekil bozuklukları görülür.) |
|
| |
|
Periodontal hastalık tipleri
nelerdir? |
| |
Periodontal hastalığın tipi periodontal
tedavinin başarısını etkileyen önemli
bir faktördür. Pek çok periodontal
hastalık tipi vardır.
En sık görülenler şunlardır: |
| |
|
Gingivitis |
|
|
Periodontal hastalıkların en hafif
seyreden şeklidir. En önemli nedeni
mikrobiyal dental plaktır. Dişetinde
ödem, kırmızı renk, parlaklık, fırçalama
sırasında veya kendiliğinden kanama ve
ağız kokusu ile farkedilir. Bu dönemde
ağrı ya hiç yoktur, ya da çok azdır.
Gingivitis tedavi ve doğru ağız bakımı
ile tam olarak tedavi edilebilir.
Ayrıca, dişetine batan cisimler de
dişetinde abse ve akut ağrı meydana
getirirler. |
| |
 |
|
Gingivitis |
|
| |
|
Kronik periodontitis |
| |
|
En sık görülen periodontitis tipidir.
Erişkin yaştaki bireylerin çoğunda
mevcuttur. Çok yavaş ilerler,
belirtileri geç ve zor farkedilir veya
normal zannedilerek önemsenmez. Bu
nedenle bazen tedavide geç kalınmış
olunabilir. Dişi çevreleyen destek
dokuların enfeksiyonu ve yıkımıdır.
Sırasıyla dişeti, dişetini dişe bağlayan
ve diş kökünü diş kemiğine bağlayan
lifler ve diş kemiği eriyerek cep
meydana gelir. Dişeti altındaki kök
yüzeyi üzerinde mikrobiyal dental plak
ve diştaşları, aynı zamanda cep boşluğu
içinde bakteriler ve yiyecek artıkları
birikerek ve çoğalarak bu enfeksiyonun
daha derin dokulara ilerlemesine ve
dişin kemik desteğinin azalmasına neden
olur. Belirtileri; koyu kırmızı, morumsu
dişeti rengi, dişeti çekilmesi/büyümesi,
dişlerde aralanma, uzama, dönme,
sallanma, fonksiyon bozukluğu, dişler
arasına ve cepler içine yiyecek
artıklarının dolması, abse oluşumu, ağız
kokusu, estetik bozukluk olarak
sıralanabilir. Başlangıç ve orta
düzeydeki kronik periodontitis cerrahi
olmayan yöntemlerle tedavi edilirken,
ileri düzeydeki kronik periodontitis
ilave cerrahi yöntemlerle tedavi edilir.
Diyabet gibi bazı sistemik hastalıklar
ve bağışıklık sistemini etkileyen
hastalıklar, stres ve sigara gibi
faktörler kronik periodontitisin
şiddetini ve tedaviye verdiği yanıtı
etkiler. |
| |
  |
|
Kronik periodontitis |
|
| |
|
Agresif periodontitis |
| |
|
Daha az sıklıkla ama daha şiddetli
şekilde ve genç bireyleri etkileyen
periodontitis tipidir. Bu durum kalıtsal
da olabilir. Bireyler sistemik olarak
sağlıklıdır. Yerel ve yaygın olmak üzere
2 tipi vardır. Yerel tipinde dişeti ile
ilişkili klinik belirtiler az, ama cep
derinliği ve kemik yıkımı ileri
boyuttadır. Yaygın tipinde ise, hem
klinik belirtiler de fark edilebilir
düzeydedir hem de kemik kaybı daha çok
sayıda dişi etkilemiştir. Tedavisi
kronik periodontitise göre daha zor ve
karmaşıktır. |
|
|
  |
|
Agresif periodontitis -
Agresiv periodontitisli genç bireyin klinik ve
röntgen görüntüsü |
|
| |
|
Sistemik hastalıklarla birlikte
görülen periodontitisle |
| |
|
Periodontitis; bazı kan hastalıkları,
metabolik hastalıklar, genetik
hastalıklar ve bağışıklık sistemini
etkileyen hastalıkların ağız içi
belirtisi olarak da görülebilir.
Tedavisi tıp doktoruyla beraber
yürütülür. |
| |
 |
|
Lösemi |
|
| |
|
Nekroz oluşturan periodontal
hastalıklar |
| |
|
Dişler arasını dolduran üçgen şeklindeki
dişetinin tepesinden başlayarak
dişetinin yok olmasına(nekroz) ve tedavi
edilmediğnde ilerleyerek kemik erimesine
yol açan periodontal hastalıklardır.
Sigara içenlerde, psikolojik stres
altında olanlarda, ağız hijyeni çok kötü
olanlarda, AIDS hastalarında daha
sıklıkla görülür. Hastalar şiddetli
ağrıdan şikayet ederler. |
| |
 |
|
Nekroz oluşturan periodontal hastalıklar |
|
| |
|
Dişeti absesi ve periodontal absele |
| |
|
Dişetine batan yabancı maddeler
dişetinde abse meydana getirir. İlgili
bölgede kırmızı renk, şişlik ve
hassasiyet vardır. İleri kemik erimesi
olan ve tedavi edilmemiş vakalarda ise
periodontal cep içindeki bakteri
sayısının artması ile derin dokuları
etkileyen periodontal abseler meydana
gelir. Ağrı, şişlik, kırmızı - morumsu
renk, kanama, cerahat akışı gibi
belirtiler gösterir. |
| |
 |
|
Dişeti absesi ve periodontal absele |
|
| |
| |
